
اختلاف خلق از نام اوفتاد چون به معني رفت آرام اوفتاد ۱
من همکاران زیادی دارم که زبان دری درس می دهند و بنده هم همانطور که می دانید زبان فارسی درس می دهم.
من واین همکاران خوبم بسیار گپ می زنیم و درددل می کنیم، اما چیزی که زیاد راجع به آن حرف نمی زنیم این است که اسم این زبانی که ما با آن با هم صحبت می کنیم چیه؟! (-- بین خودمان باشد ولی من با همکاران تهرانی ام هم گاهی همین مشکل را دارم.--)
البته من گاهگاه با احتیاط گوشه ای می آیم مثل "من آنم که در پای خوکان نریزم/ مر این قیمتی لفظ در دری را۲" یا "زشعر دلکش حافظ کسی بود آگاه / که لطف نظم و سخن گفتن دری داند " و همکاران افغانم هم گاهگاه که گرم بحث می شوند یادشان می رود که زبانشان دری است و از زبان فارسی شان سخن می گویند (نه اینکه بین خودشان آن را فارسی میگویند...) و خلاصه به این منوال روزگار می گذرانیم.
چند روز پیش اما، با یکی از این همکاران خوب افغانم گرم صحبت شدیم. از آداب وسنن و میراث شعر و ادب گفتیم و مشاعره کردیم ویکی از سعدی و دو تا ازخیام و سه تا از باباطاهر .... خلاصه من از "فرهنگ" مشترک گفتم و او از "کولتور" مشترک سخن راند.
به آنجا رسیدیم که حالا که هر دو "مشترک" را داریم چطور است باهم سر "فرهنگ" و "کولتور" هم کنار بیاییم.
کمی مکث کرد وگفت: ما نمی توانیم از فارسی واژه ای بگیریم، این در قانون اساسی ما آمده است.۳
هر دو ساکت شدیم.
فکر کردم اینجوری برویم - تند هم نرویم- کم کم " مشترک " هم نمی ماند.
***
ولی حالا خودمانیم، از ملی گرایی، قوم پرستی، سیاست، توطئه شرق و غرب، دشمنان داخلی و خارجی، خر شیطان و دماغ بالا که بگذریم، فکر می کنید یعنی هیچ جور نمی شود تکلیف سه اسمی بودن( تاجیکی/دری/فارسی) این زبان را مشخص کرد؟
علم زبانشناسی حرفی برای زدن ندارد؟
این خبر را هم اگر نخوانده اید، بخوانید. قدیمی است ولی ارزش خواندن دارد.
ادبیات فارسی معاصر در خارج از ایران
دری، تاجیکی، فارسی، سه نام بر یک زبان
فارسی، تاجیکی، دری. سه گانه فارسی گو
نگاهی به تاریخچه زبان فارسی دری و ويژگی های آن
